टेक्निकल एनालिसिस भनेको मूल्य (price) को उतार-चढाव र बजारको व्यवहारलाई चार्ट, प्याटर्न र इन्डिकेटरको सहायताले अध्ययन गरेर भविष्यको मूल्य दिशा अनुमान गर्ने तरिका हो। यसको मूल मान्यता के हो भने — मूल्यले सबै कुरा प्रतिबिम्बित गर्छ (price discounts everything), र इतिहास प्रायः दोहोरिन्छ।

यसका मुख्य आधार तत्व हुन्: प्राइस एक्सन र क्यान्डलस्टिक बनोट बुझ्नु, सपोर्ट-रेजिस्टेन्स क्षेत्र कोर्नु, र चार्ट प्याटर्न चिन्नु।

• Bull Market / Bull Trend / Uptrend — मूल्य माथि जाने अवस्था
• Bear Market / Bear Trend / Downtrend — मूल्य तल जाने अवस्था

ट्रेडिङ बनाम इन्भेस्टिङ

क्यान्डलस्टिकको बनोट

बुलिस क्यान्डल: हरियो/सेतो रङको हुन्छ, जुन खुलेको भन्दा माथि बन्द हुन्छ — किनमेलको दबाब बलियो र मूल्य माथि गएको संकेत हो।

बेयरिस क्यान्डल: रातो/कालो रङको हुन्छ, जुन खुलेको भन्दा तल बन्द हुन्छ — बिक्रीको दबाब बलियो र मूल्य तल गएको संकेत हो।

दोजी (Doji)

जहाँ खुल्ने (Open) र बन्द हुने (Close) मूल्य लगभग उस्तै हुन्छ, त्यसलाई दोजी भनिन्छ — यसले बजारमा अन्योल वा निर्णय गर्न नसकेको अवस्था देखाउँछ।

ह्यामर क्यान्डल बुलिस

सानो बडी माथिपट्टि, लामो तल्लो सो-याना (बडीको कम्तीमा २ गुणा), माथिल्लो सो-याना लगभग नभएको। हरियो वा रातो दुवै रङको हुन सक्छ।

• ठाउँ: डाउनट्रेन्ड पछि, सपोर्ट नजिक
• अर्थ: बिक्रेताले मूल्य तल धकेल्न खोज्दा पनि किनेताले सम्हाले — बुलिस रिभर्सल संकेत

शूटिङ स्टार र ह्यान्गिङ म्यान बेयरिस

ह्यान्गिङ म्यानको आकार ह्यामरसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ, र शूटिङ स्टारको आकार इन्भर्टेड ह्यामरसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ।

• ठाउँ: अपट्रेन्डको टुप्पोमा, रेजिस्टेन्स नजिक
• अर्थ: सेसनभित्रै बिक्रेताले मूल्य ठूलो हिसाबले तल धकेल्न सक्षम भएको देखाउँछ — सम्भावित बेयरिस रिभर्सल

इन्गल्फिङ प्याटर्न (Engulfing)

बुलिस इन्गल्फिङ: डाउनट्रेन्ड पछि ठूलो हरियो क्यान्डलले अघिल्लो सानो रातो क्यान्डललाई पूर्ण रूपमा ढाक्दा बन्छ — माथितिर सम्भावित रिभर्सलको संकेत।

बेयरिस इन्गल्फिङ: अपट्रेन्ड पछि ठूलो रातो क्यान्डलले अघिल्लो सानो हरियो क्यान्डललाई पूर्ण रूपमा ढाक्दा बन्छ — तलतिर सम्भावित रिभर्सलको संकेत।

मर्निङ स्टार र इभिनिङ स्टार

• तीन क्यान्डलको प्याटर्न: पहिलो ठूलो बेयरिस (वा बुलिस), दोस्रो दोजी, तेस्रो ठूलो बुलिस (वा बेयरिस) टुप्पो नजिक बन्द हुने
• डाउनट्रेन्ड (मर्निङ स्टार) वा अपट्रेन्ड (इभिनिङ स्टार) को अन्त्यमा देखिन्छ
• कन्फर्मेसन: तेस्रो क्यान्डलले बलियो गरी बन्द हुनुपर्छ

थ्री ह्वाइट सोल्जर्स र थ्री ब्ल्याक क्रोज

लगातार तीनवटा बुलिस (वा बेयरिस) क्यान्डलले माथि (वा तल) उच्च बन्द बनाउँदै जाँदा बन्ने बलियो निरन्तरता/रिभर्सल संकेत।

भोल्युम (Volume)

भोल्युम भनेको निश्चित समयमा कारोबार भएको कुल सेयर संख्या हो। बढी भोल्युमले बलियो बजार गतिविधि देखाउँछ र मूल्यको उतार-चढावको बल पुष्टि गर्न मद्दत गर्छ।

• ठूलो बडी तर कम भोल्युम = नक्कली ब्रेकआउट हुन सक्छ
• सानो बडी तर बढी भोल्युम = सम्भावित रिभर्सलको संकेत
• सानो बडी = कमजोर सेन्टिमेन्ट, ठूलो बडी = बलियो सेन्टिमेन्ट

ट्रेन्डका प्रकार

सामान्यतया ट्रेन्ड तीन प्रकारमा देखिन्छ: अपट्रेन्ड (माथि), डाउनट्रेन्ड (तल), र साइडट्रेन्ड (छेउतिर, दायरामा)। यसका साथै च्यानल, ट्रेन्डलाइन र ट्रेन्डको लम्बाइ पनि महत्त्वपूर्ण अवधारणा हुन्।

ट्रेन्डलाइन — अपट्रेन्ड (HH / HL)

ट्रेन्डलाइन कोर्ने मुख्य उद्देश्य सपोर्ट र रेजिस्टेन्स तह पत्ता लगाउनु हो। मान्य ट्रेन्डलाइनले कम्तीमा दुई महत्त्वपूर्ण स्विङ लो (सपोर्टका लागि) वा स्विङ हाई (रेजिस्टेन्सका लागि) जोड्नुपर्छ। जति धेरै पटक छोइन्छ, ट्रेन्डलाइन त्यति नै बलियो र भरपर्दो हुन्छ। ट्रेन्डलाइन सामान्यतया क्यान्डल बडीमा आधारित हुन्छ, तर सो-याना (wick) मा आधारित पनि कोर्न सकिन्छ।

ट्रेन्डलाइन — डाउनट्रेन्ड (LH / LL)

दुईवटा ट्रेन्डलाइन (सपोर्ट र रेजिस्टेन्स) सँगै भएमा त्यसलाई च्यानल भनिन्छ। सेयरको मूल्य यही च्यानलभित्र नै उतारचढाव गर्छ — अपट्रेन्ड, डाउनट्रेन्ड वा साइडट्रेन्ड सबै यही च्यानलभित्रै हुन्छ।

रोल रिभर्सल (Role Reversal)

जब मूल्यले रेजिस्टेन्स तह ब्रेक गर्छ, त्यही तह पछि नयाँ सपोर्ट बन्छ (र उल्टो पनि हुन्छ)। यसैलाई रोल रिभर्सल भनिन्छ — पुरानो रेजिस्टेन्स नयाँ सपोर्टमा वा पुरानो सपोर्ट नयाँ रेजिस्टेन्समा परिणत हुन्छ।

असेन्डिङ र डिसेन्डिङ ट्राइएंगल

असेन्डिङ ट्राइएंगल: किनेता आक्रामक भएको संकेत हो — नयाँ हाई लो (higher low) बन्दै जान्छ, रेजिस्टेन्स समथर रहन्छ।

डिसेन्डिङ ट्राइएंगल: बिक्रेता आक्रामक भएको संकेत हो — सपोर्ट समथर रहन्छ, रेजिस्टेन्स तल झर्दै जान्छ।

कप विथ ह्यान्डल र इन्भर्टेड कप विथ ह्यान्डल

मूल्यले कप (गोलाकार तल्लो आकार) बनाएपछि सानो ह्यान्डल (छोटो झर्ने भाग) बनाई पुनः माथि जाँदा बुलिस संकेत दिन्छ। ठीक उल्टो आकृति (इन्भर्टेड कप) बेयरिस संकेत हो।

डबल टप बेयरिस रिभर्सल

मूल्यले उस्तै उचाइमा दुईपटक टुप्पो बनाई तल झर्दा डबल टप बन्छ। ब्रेकआउट पछि झर्ने दायरा सामान्यतया टुप्पो-देखि-सपोर्टको उचाइ जति नै हुन्छ।

डबल बटम बुलिस रिभर्सल

मूल्यले उस्तै तहमा दुईपटक थल्लो (low) बनाई माथि जाँदा डबल बटम बन्छ — यो डबल टपको ठीक उल्टो, बुलिस रिभर्सल प्याटर्न हो।

राउन्डेड टप र बटम

बिस्तारै गोलाकार आकारमा मूल्य बदलिँदा राउन्डेड टप (बेयरिस) वा राउन्डेड बटम (बुलिस) बन्छ। यो प्याटर्न ढिलो तर स्थिर ट्रेन्ड परिवर्तनको संकेत हो।